Please ensure Javascript is enabled for purposes of website accessibility

Darvin bankası


“Darvin bankası” yatağı Abşeron arxipelaqının neftli-qazlı zonasında, Pirallahı adasından 6 km şimal-şərqdə, Xəzər dənizinin nisbətən dayazsulu hissəsində yerləşir. Yataq “Abşeron bankası”, “Pirallahı adası” və “Gürgan-dəniz” antiklinalının davamıdır. “Darvin bankası” yatağı bütövlükdə dənizdə yerləşməklə eni 3,5 km, uzunluğu isə 13,5 km olan qırışıq asimmetrik quruluşa malikdir. Bir çox eninə və uzununa qırılmalarla mürəkkəbləşib və 6 tektonik sahəyə bölünüb. “Darvin bankası”nın yerləşdiyi ərazidə suyun dərinliyi cənubdan şimala doğru 10 metrdən 25 metrə qədər artır. “Darvin bankası” 1950-ci ildə aşkar edilib. Yatağın kəşfi struktur xəritəalma, seysmik kəşfiyyat, aerofotoqrafiya və dərin kəşfiyyat qazma materialları əsasında tərtib edilmiş struktur xəritə əsasında aparılıb. İlk neft verən 753 №-li quyunun QA lay dəstəsindən 5 t/gün neft çıxarılıb. Darvin bankası sahəsində ilk kəşfiyyat quyusu 1949-cu ildə Pirallahı adası yatağının qırmaki və qırmakialtı lay dəstələrinin neftli laylarını konturlaşdırmaq məqsədilə qazılmağa başlanıb. “Darvin bankası” yatağında 1949-1965-ci illərdə 62 kəşfiyyat quyusu qazılıb. 2021-22-ci illərdə 2D seysmik kəşfiyyat işləri aparılıb.

XX əsrin ortalarında dənizdən qaz qabarcıqlarının çıxması və neft pərdəsinin müşahidə olunması geoloqların diqqətini cəlb edib, ərazidə axtarış-kəşfiyyat işləri 1949-cu ildən başlayıb, həmin il qazma işləri aparılıb. 1950-ci ildə isə yataqda qazılmış quyu 1.017-1.019 metr intervalından sutkalıq 5 ton neft hasilatı ilə istismara daxil edilib. 1949-1952-ci illərdə burada 54 quyu qazılıb.

“Darvin bankası” yatağının nefti kükürdsüz və parafinsizdir. Tərkibində qətranın miqdarı 39-47%-dir. Yataqda ən yüksək hasilat 1964-ci ildə 782 min ton olub. 1950-1966-cı illərdə “Darvin bankası” yatağında quyuların qazılması ayrı-ayrı özül və estakadalardan intensiv şəkildə aparılıb. Yataq 70 ildən artıq işlənmədə olmasına baxmayaraq, hələ də xeyli qalıq neft ehtiyatına malikdir.

Yataq işlənmənin sonuncu - IV mərhələsindədir.

Yataqda Mezozoy çöküntülərinin neft-qazlılığını öyrənmək məqsədilə axtarış quyusunun qazılması planlaşdırılır. Axtarış quyusu müsbət nəticə verdiyi zaman yataq üzrə qalıq ehtiyatların miqdarı artacaqdır.

“Darvin bankası” yatağı “Azneft” İB-in “Abşeronneft” NQÇİ tərəfindən istismar olunur.

“Daşgil-dələniz” neft yatağı Bakı şəhərindən 60 km cənub-qərbdə, Ələt dəmiryolu stansiyasından 3-4 km şimalda, Pirsaat çayının yaxınlığında, Qobustan qəsəbəsindən isə 10 km cənubda Xəzər dənizinin sahilində yerləşir. Eyni adlı qalxımın şərq hissəsini əhatə edən yataq inzibati bölgüyə görə Bakı şəhərinin Qaradağ rayonuna aiddir.

Qobustan tektonik zonasına daxil olan “Daşgil” qırışığı braxiantiklinal quruluşludur. Uzunluğu 7,5 km, eni isə 2,5–3 km-dir. Daşgil palçıq vulkanı da qırışığın xeyli mürəkkəbləşməsinə səbəb olub. 1949-1950-ci illərdə sahədə struktur xəritəalma işləri aparılıb, 1950-ci ildə strukturda axtarış-kəşfiyyat quyularının qazılmasına başlanılıb. Quyular, əsasən, Məhsuldar Qata qazılıb. 1973-1796-cı illərdə (fasilələrlə) Məhsuldar qatın aşağısını və ondan aşağıda yatan çöküntülərin yuxarılarının tektonikasını öyrənmək məqsədilə Daşgil sahəsində ÜDN üsulu ilə seysmik kəşfiyyat işləri aparılıb. 46 №-li Daşgil quyusunda SK və ŞSP işləri 1963-cü ildə həyata keçirilib.

“Daşgil” neft yatağı 1955-ci ildən istismar olunur. Əsas hasilat 1964-1969-cu illərdə həyata keçirilib. “Daşgil-dələniz” yatağı üzrə orta gündəlik neft hasilatı 1 ton təşkil edir.

Yataq 1998-ci ildən 2022-ci ilədək “Qobustan” Əməliyyat Şirkəti tərəfindən istismar edilib. Lakin 20 aprel 2022-ci il tarixindən "Azərbaycan Respublikası Cənub-Qərbi Qobustanın Şıxzəgirli, Şeytanud, Bürgüt, Donquzduq, Nardaran, İlxıçı, Qərbi Hacıvəli, Sundi, Şərqi Hacıvəli, Turağay, Kənizədağ, Qərbi Duvanni, Duvanni, Solaxay və Daşgil yataqlarının daxil olduğu üç blokun Kəşfiyyatı, İşlənməsi və Hasilatın Pay Bölgüsünə dair Saziş"ə xitam verilib və Saziş qüvvədən düşüb.

Yataq hazırda SOCAR-ın “Azneft” İB-nin N.Nərimanov NQÇİ-nin balansındadır.